İnsanların Arama Motorları ile Etkileşimi

– Kullanıcı odaklı bir SEO perspektifiyle

1. Neden “Arama Motorları için değil, kullanıcılar için web sitesi” oluşturmalıyız?

Arama motorları, yalnızca algoritmalar değil; insanların ihtiyaçlarına cevap veren yapılar olarak da düşünülmeli. Bir kullanıcı arama kutusuna bir şey yazdığında, aslında bir amaçla hareket eder. Ve bu amaç karşılanmazsa:

Kullanıcı siteyi hızla terk edebilir (yüksek bounce rate).

Arama motorlarına “bu içerik kullanıcı için memnun edici değil” sinyali gönderilmiş olur.

Dolayısıyla site sıralama, görünürlük ve trafik açısından olumsuz etkilenebilir.

Dolayısıyla, kullanıcının amacı — yani “niçin arıyor?”, “ne bekliyor?” — cevaplanmalı. Arama motorları da, kullanıcı davranışı (örneğin tıklama, geri dönme, sitede kalma süresi) üzerinden “evet, bu içerik kullanıcıyı tatmin ediyor mu?” değerlendirmesi yapıyor.
( Kaynak: Semrush, searchenginejournal.com )

Bu yüzden: “Arama motorları için değil, kullanıcılar için içerik üretin” demek çok yerinde. Kullanıcı aradığı şeyi bulamazsa sonuçta arama motoru performansı da etkilenebilir.

2. Kullanıcılar ne arıyor? Arama amaçlarının sınıflandırılması

Kullanıcının arama kutusuna yazdığı sorguların amacı farklı olabilir. Bu amaçların sınıflandırılması, içerik stratejisinin yönünü belirlemede çok önemli. İki farklı sınıflandırma yaygın:

a) Üçlü sınıflandırma (basitleştirilmiş)

“Yap” (Do / Transactional) : Uçak bileti al, bir video izle, bir form doldur gibi kullanıcı eylem odaklı sorgular.

“Bil” (Know / Informational) : Bilgi edinme arayışı — “XX müzik grubu kim?”, “İstanbul’daki en iyi otel hangisi?” gibi.

“Git” (Go / Navigational) : Belirli bir siteye ulaşma amacıyla yapılan aramalar — örneğin “Facebook”, “Galatasaray resmi sitesi” gibi.

b) Dört ya da beşli daha detaylı sınıflandırma

SEO uzmanları çoğunlukla aşağıdaki kategorileri öne çıkarıyor:
( Kaynak: Semrush flow.ninja )

Informational (Bilgi arama) : Kullanıcı bir konuda bilgi arıyor.

Navigational (Navigasyon / Belirli site arama) : Kullanıcı belirli bir web sayfasını ya da siteyi bulmak istiyor.

Commercial investigation (Karşılaştırma / Değerlendirme) : Kullanıcı bir şey satın almadan önce seçenekleri araştırıyor.
Transactional (İşlem / Satın alma odaklı) : Kullanıcı artık eyleme geçmeye hazır; “şimdi al”, “üye ol”, “indirim” gibi ifadeler içeriyor.
Local (Yerel arama) : Coğrafi odaklı, “yakınımdaki kafe”, “Van şehir merkezinde otel” gibi.

Bu sınıflandırmalar içerik stratejinizi şekillendirirken size kılavuz olur: hangi sayfa hangi amacı karşılıyor, içeriğin formatı ne olacak, kullanıcı hangi aşamada?

3. Arama Amacını Anlayarak İçerik Stratejisi Oluşturma

Kullanıcının niyetini anlamak, anahtar kelime araştırması ve içerik üretiminde kritik bir adım. Sadece anahtar kelime hacmi değil, o kelimeyle gerçekten neyin hedeflendiği önemlidir.
Aşağıdaki adımlar işinizi kolaylaştıracaktır:

• SERP Analizi

Hedef kelimeyi arayın, çıkan sayfalara bakın:

Sayfa başlıkları ne tür? (“Nasıl yapılır”, “En iyi 10”, “Satın al” gibi)

İçerik formatı ne? Blog yazısı mı, ürün sayfası mı, listeleme mi?

Hangi SERP özellikleri (featured snippet, People Also Ask, görsel, video) çıkıyor?
Bu analiz sayesinde “arama motorlarının bu sorguyu nasıl algıladığı”nı görebilirsiniz.

• Sorgu Dilini İnceleme

Anahtar kelime içindeki kelimeler — örneğin “nasıl yapılır”, “nerede”, “en iyi”, “satın al” — kullanıcının niyetine dair ipuçları sunar.
Semrush

• İçerik Formatını ve Yapısını Uyumlu Kılma

Örneğin:

“Nasıl yapılır” gibi soru içeren sorgular için rehber, adım-adım içerik uygundur.

“Satın al” ya da “fiyat” gibi ifadeler içeriyorsa dönüşüm odaklı sayfa (ürün sayfası, teklif, inceleme) hazırlanmalı.

“XXX resmi sitesi” ya da bir markaya yönelik navigasyon aramasıysa, markaya özel bir sayfa ya da doğru yönlendirme olmalı.

• İçeriği Kullanıcı Amacına Hizmet Eder Hale Getirme

Kullanıcı siteye geldiğinde aradığı şeyi kolayca bulabilmeli. İçerik:

Doğru başlık, alt başlıklarla açıkça yapılandırılmalı.

Açık ve anlaşılır bir dil kullanılmalı.

Mobil uyumluluğa, yüklenme süresine dikkat edilmeli (kullanıcı deneyimi açısından).

İç bağlantılar, görseller, tablo, infografikler gibi destekleyici öğeler kullanılmalı.
Bunlar, kullanıcı memnuniyetini artırır ve sayfada kalma süresini uzatır; bu da arama motorlarına olumlu sinyal gönderir.

4. Arama Motorları ve Pazar Payı / İstatistikler

Kullanıcıların arama motorlarıyla etkileşimi yalnızca içerik açısından değil, arama motorlarının pazar payı ve kullanıcı davranışları açısından da önemlidir. Aşağıda güncel veriler:

Dünya çapında arama motorlarının pazar payı: Google yaklaşık %90 civarında.
Örneğin Ekim 2025’te Google’ın payı %90.06 olarak raporlanmış.
StatCounter Global Stats

Bu durum, özellikle Google üzerinden gelen organik trafiğin önemini vurguluyor: kullanım yaygınlığı nedeniyle “Google için değil kullanıcı için” yaklaşımı özellikle bu arama motoru açısından geçerli.

Ayrıca, arama motorlarının algoritmaları kullanıcı davranışlarını daha iyi anlamaya yönelik gelişti: “pogo-stick” (kullanıcının arama sonuçlarından tıklayıp hızla geri dönmesi) gibi olumsuz sinyaller algoritma tarafından değerlendirilmekte.

Özetle: İçerik kalitesi + kullanıcı deneyimi + arama motorlarının amacına uygunluk — birlikte başarılı SEO’nun temellerini oluşturuyor.

5. Stratejik Uygulama: Hedef Kitle İçin Empati, İçerik ve SEO

Bu noktada, makalenizin başında belirttiğiniz gibi hedef kitleniz için empati çok kritik. Çünkü kullanıcılar ne aradıklarını bilerek ya da bilmeyerek doğru sayfalara ulaşmak istiyorlar. Ve sizin siteniz bu beklentiyi karşılamalı.

Empati Kurarken Dikkat Edilecekler

Kitlenizin hangi aşamada olduğunu düşünün — bilgi arıyor mu (funnel’in başında), yoksa satın almaya mı hazır (funnel’in sonunda)?

Hangi cihazdan arama yapıyorlar (mobil, masaüstü)? Bu kullanıcı deneyimi açısından önemli.

Hangi coğrafi konumdan geliyorlar? Yerel SEO unsurları var mı?

Hangi dil ve terminolojiyi kullanıyorlar? Arama kutusuna yazdıkları kelimeler sizin içerik dilinize yansıyor mu?

İçerik ve Site Yapısı Önerileri

Ana sayfa, kategori sayfaları, ürün/hizmet sayfaları her biri farklı kullanıcı niyetine hizmet edebilir. Örneğin:

Bilgi arayanlar için blog yazıları, rehberler.

Karşılaştırma yapanlar için “En iyi X”, “X vs Y” gibi içerikler.

Satın almaya hazır olanlar için net ürün sayfaları, fiyat, CTA (call to action) belirgin.

İçeriklerinizi sadece anahtar kelimelere odaklı değil — kullanıcının niyetine odaklı oluşturun. Örneğin: “uygun fiyatlı laptop al” araması yapan kullanıcıya, sadece listede fiyatları vermek yerine “hangi özelliklere dikkat edilmeli”, “bilgisayar hayatınızı nasıl kolaylaştırır” gibi ek bilgiler verilmesi kullanıcı memnuniyetini artırabilir.

Kullanıcının bulunduğu sayfadan aradığı infoyu kolayca bulabilmesini sağlayın — örneğin alt başlıklar, görseller, hızlı cevap kutuları, merak edilen sorular bölümü. Bu aynı zamanda “People Also Ask” gibi SERP özelliklerinde de avantaj sağlar.

Düzenli içerik güncellemeleri yapın ve yıllık ya da 6 ayda bir içeriklerinizi yeniden değerlendirin — çünkü niyetler, kullanıcı davranışı ve arama sonuçları zamanla değişebilir.

6. Kullanıcı Niyeti + Site Deneyimi + Arama Motoru Algısı

Kullanıcıların arama kutusuna yazdıkları kelimeler niyetlerini yansıtır.

Bu niyeti anlayıp içeriklerini ona göre tasarlayan siteler — kullanıcı memnuniyeti sağlar, arama motorlarıyla olumlu etkileşim kurar.

Sitenize gelen kullanıcı aradığı şeyi bulamazsa, bu hem kullanıcı açısından hem arama motorları açısından olumsuzdur.

İçerik stratejinizde kullanıcının amacı, içerik formatı ve SEO teknikleri (başlıklar, meta açıklamalar, mobil uyumluluk, sayfa hızı vb) birlikte şekillenmelidir.

Arama motorlarının pazar payı yüksek olan (özellikle Google) ortamda çalışıyorsanız — kullanıcı odaklı yaklaşım daha da kritik hale geliyor.

Author: web